tutorial 13

İstiridyeli Mateliz

Mateliz, kumaşın ön ve arka yüzünde farklı iplik oranlarına sahip çift katlı bir jakar kumaşıdır; istiridyenin ne olduğunu zaten biliyorsunuz.

Bu düzenleme biçimi kumaş yüzeyinin çok ince olduğu durumlarda faydalıdır ve destek atkısı genellikle destek çözgüsünden daha kalındır. Ayrıca destek atkısı, kumaşın alt tarafında yumuşak bir tutum elde edebilmek için yumuşak bükümlüdür (az bükümlüdür). ArahWeave ile çift katlı kumaş yapımını yatak örtüsü örneğinde göstereceğiz. Bu kumaş üç örgüden ibarettir. Zemin örgü iki kattan oluşacaktır ve bu katlar ikinci örgü ile sadece diyagonal çizgilerde ve merkez motifinde birleşeceklerdir. Üçüncü örgü, kumaşın ön yüzünde saten örgüsü ve kumaşın arka yüzünde bezayağı örgü oluşturacak olan çift katlı örgüdür. Üst kat çözgülerinin tüketimi alt kat çözgülerinden daha fazla olacağı için, muhtemelen iki çözgü levendine ihtiyaç duyacaksınız. Deseninizin dikey grafiksel düzenine bağlı olarak sadece bir levent de kullanabilirsiniz. Çözgü tüketimlernizin düzensizliğini kontrol etmek için, Örgü->Düzenle' ye (Weave->Edit Weave) gidin ve sonra Görünüm->Bilgi de (View->Information) Tüketim (Consumption) şıkkını işaretleyin.

Aşağıdaki resimde gözüken kumaşın asıl üreticisinden/desinatöründen özür dileriz. Müşterilerimizden biri aynı desendeki bir kumaşın nasıl yapılacağı ile ilgili bir açıklama istedi ve biz de o açıklamayı yaptık. Bu yasal olmayan bir kopyalama değildir, tekstil tasarımının temel işlemidir – yeni bir şeyler yapmak için başkalarının  çalışmalarına bakmak.

ArahPaint' te (bu çalışmayı kolaylaştıracaktır) jakar görüntüsü çizdikten sonra ArahWeave programını açın. İplik sırası->Düzenle' yi (Thread pattern->Edit) seçin ve iplik raporunu girin. Üç çözgü ve iki atkı ipliği üst kumaşı, bir çözgü ve bir atkı ipliği alt kumaşı oluşturacaktır. Kumaşın ağırlığını arttırmak için ve yaşamamızı zorlaştırmak için(!), dolgu(ortanca) atkısı ekleyeceğiz. Dolgu atkıları iki kumaş arasında kalacaktır ve ne önden ve ne de arkadan gözükmeyecektir. İpliklerin hangi iş (amaç) için kullanılacağını kolay anlayabilmek için herbirine farklı renk vereceğiz. A rengi birinci (kumaşın ön yüzündeki) çözgü, B rengi ikinci (kumaşın arka yüzündeki) çözgü, a rengi kumaşın birinci (kumaşın ön yüzündeki) atkı, b dolgu(1) atkısı ve c ikinci (kumaşın arka yüzündeki) atkı demektir. Çözgü iplik raporu 3A 1B olarak ta yazılabilirdik fakat kumaşın arka yüzündeki çözgüyü raporun ortasına koyarak kumaşın intizamını(homojenliğini) arttırdık. İplik raporu böyle gözükecektir :

Bu kumaş için üç örgüye ihtiyacımız var. Zemin örgüsüyle başlayalım, yani çift katlı bir bezayağı örgü. Örgü->Düzenle' yi (Weave->Edit) seçin. Örgü editörünün içeriğini temizlemek için, örgü düzenle penceresinde  işaretine tıklayalım. Daha sonra Değiştir->Ölçüler' i (Change->Dimensions) seçin.... Yeni bir pencere açılacaktır. Çift katlı örgünün rapor boyutunu elde edebilmek için küçük bir hesaplama yapmamız gerekiyor. İplik sayılarını ön ve arka yüzdeki örgü boyutlarıyla OKEK' i (Ortak Katların En Küçüğü) bulacak şekilde çarpın. Kumaşın üst ve altındaki örgülerin her ikisi de 2x2 boyutlarındaki bezayağı örgüdür; en küçük ortak çarpan 2 dir. Örgü raporunun çözgü boyu; 4 (3 üst + 1 alt) x 2 = 8 dir. Örgü raporunun atkı boyu; 4 (2 üst + 1orta + 1 alt) x 2 = 8 dir.

Örgü Düzenle penceresinde katlardaki örgüleri düzenlemek için Değiştir->Ayrıştırmayı düzenle' yi (Change->Edit decomposed) seçin. Çözgü ve atkı planlarını girin. Herbir iplik için istediğiniz yerde bir kumaş bloku tanımlamalısınız. Çözgü için 1121 yazarız – Bunun manası 1. çözgü kumaşın ön yüzünde(1), 2. çözgü kumaşın ön yüzünde(1), 3. çözgü kumaşın arka yüzünde(2), 4. çözgü kumaşın ön yüzünde(1) demektir.

Aynı mantığı atkı için de kullanın, ilave bir ortanca atkımız var – atkı planı 1213 olduğu için, 1. atkı kumaşın ön yüzünde(1), 2. atkı kumaşın ortasında(2), 3. atkı kumaşın ön yüzünde(1), 4. atkı kumaşın arka yüzünde(3) yer alacaktır. Böylece atkı planı 1213 olacaktır. Örgü 6 bölgeye ayrılmış olacaktır. Kareleri doldurmak için sol fare tuşunu, silmek için sağ fare tuşunu kullanın. Solda en alttaki örgü (bir bezayağı örgü) kumaşın ön yüzü içindir. En üstte sağdaki aynı örgü kumaşın arka yüzü içindir. Üst sol köşedeki örgü üst çözgü ile alt atkı arasındaki bağıntıyı gösterir (hepsi yukarıda, çünkü üst çözgü daima alt atkının üzerindedir). Sağ alt köşedeki örgü alt çözgü ile üst atkı arasındaki bağıntıyı verir (hepsi aşağıda, çünkü üst atkılar daima alt çözgülerin üstündedir). Ortadakiler; dolgu atkısının üst çözgülerle (solda ) ve alt çözgülerle (sağda) yaptuğu örgülerdir. Çözgü ve atkı raporları da ayrıca ön ve arka diye ayrılmıştır. Örgü düzenle (Edit weave) penceresinde olduğu gibi iplik renkleri örgünün soluna ve aşağısına yazılmıştır. Ayrıştırma penceresi, Örgü düzenle (Edit weave) penceresinin altına yerleştirilmiştir.

Örgülerin kolay anlaşılması için kumaşın hem ön yüzü hemde arka yüzü için örgünün gölgeli ve simülasyonlu görünümlerini koyduk.

İki katı birbirine bağlayan örgü, tek katlı bir örgüdür (sivri uçlu dimi 2/1, birinci ve beşinci çözgülerde dönüyor). Bağlantı atkısı, ana örgünün arkasındaki çözgü ile kumaşa basitçe bağlanmıştır. Örgünün boyutları aynıdır, 8x8, fakat ipliklerin düzeni farklıdır. Bizim sadece bir çözgü katımız var buna mukabil atkı planı 1211 dir.

Üçüncü örgüde yine farklıdır, çünkü şimdi dolgu atkısı kumaş oluşumunda aktif rol almaktadır. Kumaşın ön yüzündeki çözgü sateni şimdiya kadar kullanmış olduğumuz sıkı bezayağı örgüye nazaran çok daha rahattır. Bu örgüyü kuvvetlendirmek için birinci (zemin) örgüde kullandığımız sadece iki atkıya ilaveten dolgu atkısını kumaş yüzünde üçüncü atkı olarak kullanacağız. Örgü boyutunun hesaplanması şöyle olur: kumaşın ön yüzündeki örgü 5' li saten (5x5), kumaşın arka yüzündeki örgü bezayağı örgü(2x2), OKEK' leri 2 x 5 = 10 dur; iplik raporu çözgü için 4 (3 yukarıda + 1 aşağıda), atkı için 4(3 yukarıda + 1 aşağıda) tür; çift katlı örgünün boyutu 4 x 10 = 40 tır. Kumaşın ön ve arka yüzleri birbiri ile bağlanmayacaktır; üst çözgüler alt atkıların daima üzerinde ve üst atkılar alt çözgülerin daima üzerinde olacaktır.

Tüm örgüleri çizdik ve görüntümüzü bir jakar örgüye dönüştürmeye hazırız. Örgü->Jakar dönüşümü ' ünü (Weave->Jacquard conversion) seçin. Jakar dönüşüm penceresinde Görüntü->Görüntü yükle' yi (Images->Load image ) kullanarak görüntüyü yükleyin. Resim boyutu 300x120 pikseldir; görüntünün dosya adı, renk sayısı, mevcut büyütme seviyesi ile birlikte pencere başlığında gösterilir. Çözgü(4) ve atkı(4) iplik sayısına göre istenen jakar örgüsünün boyutlarını ayarlamak zorundasınız. Bu yeni sayıları Jakar dönüşüm penceresinin altında yer alan çözgü(4 x 300 = 1200) ve atkı(4X120 = 480) alanlarına girin veya basitçe çözgü için x4' ü, atkı için x4' ü seçin. Çok katlı kumaşlar için resimler çizdiğiniz zaman daima küçük resimler çizmelisiniz ve daha sonra jakar örgüsünün boyutunu örgü sistemi ile çarpmalısınız. Böylece kumaşın görünümünde hiçbir şey kaybetmezsiniz. Fakat daha iyi örgü bileşimleri, daha az uzun atlama hataları kazanırsınız. Aynı zamanda nihai kumaşta gözükmeyecek olan çizim detayları ile zamanınızı boşa harcamamış olursunuz.

Şimdi herbir renk için uygun örgüyü yüklemelisiniz (beyaz – zemin örgü, kiremit rengi – bağlantı örgüsü, abanoz – saten) ve Tamam' a (OK) tıklayın.

Program renkleri seçilen örgülerle değiştirecek ve jakar örgüyü oluşturacaktır.

Diğer deslerde nasıl simülasyon yapılacağını zaten açıklamıştık. Üç temel özellliği hatırlayın : Sıklık, iplikler ve renkler.

Bazı durumlarda, örgü seçimi ve konstriksiyonu iyi olduğu zaman, uzun atlama hatalarını gidermeye ihtiyacımız olmaz. Fakat onları her zaman kontrol etmeyi alışkanlık haline getirmelisiniz.

Bu kumaşı gerçekten üretmek için Örgü->Üretim için armürleri kaydeder' i (Weave->Save cards for production) seçin; jakarınıza ve tezgahınıza göre gerekli planları girmelisiniz. Tezgahınızın özelliklerine göre doğru kanca sayısını ve Atkı baytı' nı (Weft bytes) girmelisiniz. Önce planı girip kaydederseniz bir dahaki sefere tekrar girmenize gerek kalmaz. Daima aynı ayarları kullanıyorsanız, Dosya-<Geçerli ayarları kaydet' i (Files->Save defaults) kullanılarak, mevcut tezgah düzeninizin bir daha ki sefer otomatik yüklenmesi temin edilmiş olur.

Ana sayfa