Ortada
ekstra atkılı çift kat kumaş
Eğer ArahWeave
kullanıyorsanız ekstra atkılarla bir jakar kumaşı oluşturmak
çok kolaydır. Fakat müşterilerimizden biri kumaş
katlarının normal ayarından memnun olmadı. Genellikle, motifin
olmadığı yerlerde ekstra atkılar kumaşın arka yüzüne
bağlantı yapar. Bu bölgelerde (motifin gözükmediği),
ekstra atkıların, çift kat kumaşın katları arasına
gizlenmesini istedi. Bahsinde bulunduğumuz kumaş döşemelik
olacaktı ve işlerini güçleştirdiği için
döşemeciler kumaşın arka yüzeyinde düzensizlik
istemiyorlardı. Bu derste, bunu nasıl başaracağımız
açıklayacağız.
Ekstra atkılarla yapılacak olan basit bir çiçek motifi kullanacağız. Yukarıda da bahsedildiği gibi, çift kat kumaş oluşturacağız böylece ilave atkılar iki kat arasına yerleştirilebilecek. Motif dört renkten ibaret fakat herbir yatay şeritte en çok iki renk (yeşil ve mavi veya kırmızı ve pembe) var. Bu demektir ki bir seferde sadece iki ilave atkı kullanacağız. Atkı raporu yandaki gibidir: iki zemin atkısı ve bunları takib eden dört ekstra atkı. Şüphesiz, desen uygun bir şekilde sabitlenince, sadece zemin atkılarının olduğu (ilave atkıların olmadığı) alanlara ve iki zemin atkısı artı iki ekstra atkının (ama daha fazla değil) beraber olduğu alanlara sahip olacaksınız.
Zemin için kullanılan örgü aşağıdaki resimde gösterilmiştir. Kumaşın ön yüzünde balık sırtı çift katlı bir örgü, kumaşın arka yüzünde bezayağı örgü vardır. Özel bir fonksiyon olan Değiştir->Ayrıştırmayı düzenle (Change->Edit decomposed) çift katlı örgüleri düzenlemek için büyük bir araçtır. Sadece çift katlı örgünün boyutlarını girin (24x8), sonra çözgü ve atkı planlarını (12) girin ve Ayrıştırma düzenleyici de (Edit decomposed) herbir örgüyü kendiniz çizin veya yükleyin. Çift katlı örgü ana örgü düzenleyicide oluşturulacaktır. Çözgü ve atkı planı basittir : “12”' nin manası; birinci blokta (katta) bir iplik çeşidi var, ikinci blokta (katta) bir iplik çeşidi var demektir. Şimdi kartlarımızı doğru oynarsak, bloklardan biri kumaşın ön yüzünü, diğeri kumaşın arka yüzünü oluşturacaktır. Şimdiya kadar ayrıştırma düzenleyicideki kareli kısımların özelliklerini anlamış olmalısınız:
üst sol: tamamen siyah – ikinci (alt) atkı birinci (üst) çözgünün daima altında olacaktır.
alt sol: balıksırtı, ki biz onu kumaşın ön yüzünde istiyoruz
üst sağ: bezayağı, ki biz onu kumaşın arka yüzünde istiyoruz
alt sağ: hemen hemen tamamen beyaz (üst atkılar alt çözgülerin üzerinde); siyah noktalar ise iki kumaş katını birbiri ile bağlayacaktır.
Motifin altındaki zemin
için aynı örgüyü kullanabilirdik. Fakat bu
gibi durumlarda, zemin atkısının ekstra atkılar üzerinde
olan etkisini mimimize etmek için ve bağlantı
noktalarının (bu nokatlarda ekstra atkıları zemine bağlıyoruz)
seçiminde büyük bir serbestlik sağlamak için
çözgü efekti baskın bir örgü tercih
ederiz. Bunun için kumaşın ön yüzünde 3/1
çözgü dimisi ve arka yüzünde bezayağı
örgü olacak şekilde basit bir çift katlı örgü
oluşturalım.
Ekstra atkılarda güçlü
bir renk etkisi istiyoruz onun için 8' li atkı sateni
kullanacağız. Sadece birinci katın çözgüsü
ile bağlantı kuracak ve ikinci katın çözgüleri
daima aşağıda olacaktır. Ekstra atkıları kumaşın arka
yüzündeki çözgülere bağlamak istemiyoruz,
değil mi?
Sadece bir örgüye
daha ihtiyacımız var ve sonra jakar dönüşümüne
gidebiliriz. Bu “örgü” ekstra atkıların kumaş
yüzünde olmadıkları alanlar için gerekli.
Genellikle, bu çok büyük bir çözgü
sateni olabilirdi çünkü onu kumaşın arka yüzüne
gevşekçe bağlamak isteyebilirdik. Fakat örneğimizde
özel bir şey istiyoruz: biz onun kumaşın iki katı arasında
gizlenmesini istiyoruz. Eğlenceli bir “hapishane” örgüsü
yapacağız, öyle ki bu örgü atkıları tek sayılı
çözgülerinin altına, çift sayılı
çözgülerinin üstüne itecek. Tek sayılı
çözgüler kumaşın üst katını ve çift
sayılı çözgüler kumaşın alt katını
oluşturacağından ekstra atkılar arada kalmış olacaktır.
Öyleyse, jakar dönüşümünde kullanacağımız
örgüler katı teknik kurallara daima bağlı değildir,
daha çok bir iplik talimatına benzer: rahat olun ve
istediğimi yapın ;-)
Ekstra atkıların kumaşın üst ve
alt katıyla hiçbir bağlantı yapmayıp ortada serbestçe
gitmelerinin de herhangi sakıncası yoktur. Güzel bir şekilde
gizlendikleri sürece kumaş dayanıklılığını etkilemezler.
Daha da iyi olur – ekstra atkıların bağlantıları sebebiyle
zemin örgü bozulmayacağından kumaş daha düzenli ve
sağlam olacaktır.
Örgü->Jakar
dönüşümü' ünü (Weave->Jacquard conversion)
seçin. Jakar dönüşüm penceresinde
desenimizi yükleyin. Dönüşüm tipi olarak İlave
atkılar' ı (Extra wefts)
seçin; pencerenin sol alt köşesindeki seçim
menüsünü kullanın.
Şimdi Sistem' e (System) 5 yazın, çünkü bu kumaşta 5 farklı örgü
sistemi kullanacağız: zemin ve dört ekstra atkı (iki kırmızı
ve iki yeşil). En sonda sadece iki ekstra atkımız olacak fakat biz
onları dört renkte istiyoruz: iki yeşiller yapraklar için
ve iki kırmızılar çiçekler için. Sadece iki
ekstra atkı koyacak olsaydık, atkı raporunu ikiden dört renge
elle değiştirmek zorunda kalacaktık. Desen basit olsaydı onu elle
çizmek veya yazmak çok zor veya zaman alıcı olmazdı.
Fakat bizimki gibi kompeks bir dizaynda işi ArahWeave' ye
bırakmak daha iyi olacaktır.
Fon' a (Ground)
2 yazın, çünkü iki zemin atkılı çift
kat bir örgü kullanacağız. Atkı lanse dönüşümünün
diğer bir parametresi Atlamadır (Skip), ona 4 yazın. Bunun
manası şudur; Eğer bağlantı noktaları ekstra atkı efektinin
sınırına dört iplikten daha yakın olacak olursa, program
örgü noktalarını koymayacaktır. Bu yolla şekiller daha
temiz ve belirgin olacaktır.
Ekstra atkı efekti için olan
örgü yüzmeleri 15 çözgünün
üstündedir. Teorik olarak, en uzun yüzme 23 (15+4
solda atlama ve +4 sağda atlama) iplik olacaktı. Bu yüzme
sayısı çoktur, Boyuna yünde bağlantı sayısı' na (Attach
at length) örneğin 18
yazarak bunu düşürebiliriz. Program 18 den fazla olan
yüzmeleri, uygun bir yere bir bağlantı noktası koyarak,
kesecektir. Görüntü boyutu çözgü
yöünüde 300 pikseldir. Biz onu 2 ile çarpmak
zorundayız çünkü zemin örgüde iki
çözgümüz var. Atkı boyutu, ekstra atkı dönüşüm
programı sayesinde, atkı sayısıyla otomatik olarak
çarpılacaktır.
Jakar dönüşüm penceresinin
örgü seçim alanı desendeki tüm beş rengi
gösterir. Örgüler için olan boşluk her bir
rengin altındadır.Üstten aşağıya, herbir atkı için
gerekli örgüyü belirlemeliyiz, ilki zemin için
diğer dördü ekstra atkılar için. Örneğin, zemin beyazdır, öyleyse onu weave_ground' a
koyacağız, bunu dört kez double_warp takip
eder, ki burada ekstra atkıları ortada tutacağız. Bir
sonraki renk mavidir, öyleyse weave_ground_extra' yı
ilk (zemin) örgü olarak koyacağız, daha sonra ikinciye
weave_extra_weft' i
koyacağız, çünkü orada atkıları üstte
istiyoruz. Kalan üç taneye, diğer atkıları ortada
toplamak için, tekrar double_warp' ı
koyacağız. Kalan üç renk (yeşil, pembe ve kırmızı)
mavi gibi aynı plana sahiptirler, sadece üste koyacağımız
atkı farklıdır. Örgülerin çoğu dengeli
olduğu için, tüm dört örgüyü farklı
yerlere yüklemek uygundur. Daha sonra onları istenen yerlere
kopyalamak için sadece farenin sağ tuşunu kullanın.
Örgü yerleştirme
esnasında, Renk (Color) butonunu
seçili tutabilir ve atkı renklerini ait oldukları örgülerle
görebilirsiniz. Bunu bir sonraki görüntüde
görebilirsiniz. Açıkçası, atkı raporunuz
ve atkı renkleriniz anlamlı bir resme sahip olmak için
ayarlanmalıdır. Tüm örgüleri yükledikten ve tüm
parametreleri ayarladıktan sonra Tamam' a (OK) basın.
... ve jakar örgüsünü
elde edeceksiniz. Program atkı boyutunu 6 (2 zemin + 4 ilave atkı)
ile çarpacaktır. Görüntünün atkı
yönündeki boyutu 240 piksel olacaktır ve dönüşüm
sonrası bir örgü raporunda (örgünün
siyah-beyaz olarak görünümü) 1440(240x6) atkı
olacaktır.
Jakar dönüşümünden
sonra, program atkı değişimini (1a 1b 1c 1d 1e 1f) ve kumaş
yüksekliği boyunca mevcut olan ekstra atkıları otomatik
olarak yazacaktır. Fakat biz onlara sadece motifin gözükmesi
gerek yerlerde ihtiyaç duyuyoruz. Bu sebepten, kumaşın eni
boyunca sürekli yüzen gereksiz atkıları kaldırmamız
gerekir. Yukarıdaki resimde onları tamamen siyah yatay çizgiler
olarak görebilirsiniz. Bu atkılardan kurtulmak için,
Örgü->Düzenle->Jakar->Fazla çözgü
ve atkıları iptal et (Weave->Edit->Jacquard->Remove extra
warps/wefts) fonksiyonunu
kullanın. Bu işlemden sonra örgünün nihayi boyutunu
(600x734) elde edeceksiniz. Program doğru atkı raporunu
otomatik olarak yazar ve sağ yerlerde regülatör koyar. Bir
sonraki resimde, gereksiz atkıların kaldırımasından sonraki
örgüyü renkli modda görebilirsiniz.
Şimdi simülasyonu
Görünüm->Simülasyon 7 (View->Simulation
7) ile kontrol edin. Şuna da dikkat ediniz ki; teknik
parametreleri (atkı sıklığı, toplam çözgü
sayısı) doğru olarak girmelisiniz, böylece program
simülasyonu gerçek sıklıkta hesaplayıp
gösterebilecektir. Regülatör sebebiyle oluşan
değişken atkı sıklığını görebilmek için
Sıklık (Density) penceresindeki “teknik bilgiden alınan
sıklık” seçeneği işaretli olmalıdır. Burada biz
büyütme seviyesini %200 olarak alıyoruz ve ince iplikler
kullanıyoruz ta ki çift katlı örgü yapısını
açıkça görebilesiniz.
Kumaşın arka yüzünü
görebilmek için İplik sırası->Ters çevir' i (Thread
pattern->Reverse) seçin.
Ekstra atkıları değil sadece zeminin bezayağı örgüsünü
görebileceksiniz.
Bu dersi gerçek
boyutlardaki simülasyonla bitireceğiz. Kumaşı düzgün
bir şekilde görebilmek için uygun iplik numaraları
girmeyi unutmayın.
Resmi küçültürsek
tekrarların nasıl olduğunu görebiliriz.
Son olarak, elektronik jakarlarda üretim için kartları kaydetmeniz gerekiyor ve bu çok önceleri açıklandı, örneğin ilave atkılar dersi' nin sonunda.