tutorial 11

Ekstra açıklamalı  ekstra atkılar

Bu derste, kompleks bir extra atkılı (lanse) kumaşın nasıl yapılacağını açıklayacağız. Bazı tarihi açıklamalar ile başlayalım.

Fiscbach bunun 12 yy ait bir Sicilya-Arap modeli olduğunu söyler. İşin garibi, aynı örnek 1877 de Paris' te yayınlanan başka bir kitapta (M. Dupont-Auberville "L'Ornament des Tissus") görünür.
Dupont-Auberville bu örneğin 13 yy ait, gerçek Fars modellerinden sonraki Sicilya yapımı olduğunu iddia eder. Bu özellik IX renk paletinin üstünde belirtilmiştir.

Sizin hoşlanacağınız iki ayrıntı ekledik. Yukarıdaki (Fiscbach) versiyon gerçeğine daha yakın gözüküyor çünkü alttaki (Auberville) resimde aslanın bir keçiye dönüştüğü görülüyor ve daireler arasındaki güzel birleşme çizgilerini kaybediyoruz. Bu örneği kendimize birkaç şeyi hatırlatmak için kullanacağız : Tekstil tasarımında, kopyalama, ödünç alma, çalma ki oldukça ayıp olmasına rağmen istisna değil bir kuraldır. Fakat en azından bir hayli harcama yapmadan kaliteyi kopyalayamazsınız. Müşterilerin kaliteyi tanıyabilecekleri ve bilgisizliklerini gösteren markalaşmış isimleri körükörüne takip etmenin olmayacağı günlerin geri dönmesini umut edelim. İkinci olarak, gördük ki desenler kültürler arasında bir virüs gibi yayılabiliyor. Geleneksel biçimdeki arap yazıları haçlı seferlerinin en yoğun olduğu zamanda dahi moda olabildi. Bu zamanlarda, Avrupalılar, Doğunun en yüksek kültürünü kopyalamaya çalışan, fakir birer köylüydüler. Ve hiç bir zaman telif hakkı ücreti ödemediler ;-)

Tarihi açıklamalar bitti.

İlk önce bu örneği basit bir damask gibi geliştireceğiz. Daha sonra renkli ekstra atkılarla süsleyeceğiz. Taralı (scan) bir görüntüyle başlayalım ve renk sayısını sadece ikiye indirelim. Görüntünün imajı, çözgü/atkı sıklıkları ve istenen desen boyutuna göre hesaplanmalıdır. Çözgü sıklığı olarak 64 tel/cm, atkı sıklığı olarak 34 tel/cm alacağız.

Damask için sadece iki renk kullanırız: biri çözgü ve diğeri de atkı efekti için. Üstelik, iki renkli bir jakar görüntüsünü çizmek daha kolay ve daha hızlıdır. Daha fazlasına ihtiyacınız olursa, ArahPaint' teki “renkle doldur” aracını kullanabilirsiniz ve birkaç saniye içinde yeni bir düzen elde edebilirsiniz. Taralı görüntünün çizim ve temizlenmesini kaydetmiyeceğiz, bunu şimdi yapabilmelisiniz. ArahWeave programını açın. Örgü->Jakar dönüşümü' nü (Weave->Jacquard conversion) seçin. Görüntüyü, Jakar dönüşüm penceresinden Görüntü->Görüntü yükle' yi (Images->Load image) seçerek, yükleyin. Herbir renk için uygun bir örgü seçin ve Tamam' a (OK) tıklayın.

Program seçilen örgülerle renklerin yerini değiştirecek ve bir jakar örgü meydana gelecektir. İki örgü ile basit bir kumaş elde edersiniz: çözgü ve atkı saten efekti.

Ve simülasyon da burada....

Bu kumaşın çok sönük olduğuna karar verdiyseniz, ekstra atkılar kullanarak onu çok çekici yapabilirsiniz. Bu demektir ki renk efektine ihtiyacımız olan yerlerde birkaç atkı kullanacağız. Bu teknik, regülatör kullanmamızı gerekli kılar. Regülatör aktif olduğunda çözgü levendi ilerlemez ve o noktada atkı sıklığı ikiye katlanır. Şüphesiz örgüler de uygun olmalıdır – uygun örgüler kullanarak üstteki atkılardan biri diğerinin üzerine çıkarılmalıdır. Örneğin atkı atılırken atkı sateni yukarıda, çözgü sateni arkada olmalıdır. Her iki atkı için de bezayağı örgü kullanacaksanız, iplikler üstteki boşluğu kapmak için yarışacak ve siz istenen sıklıkta dokuma elde edemiyeceksiniz.

Tüm örgüleri yükleyip tüm parametreleri ayarladıktan sonra Tamam' a (OK) basın, böylece tam jakar örgüsünü elde edeceksiniz. Program atkıları 3 ile çarpacaktır, fakat gerekli olmayan yerlere örgü koymayarak yeterince şık olacaktır. Bu sebepten, kumaşın eni boyunca yüzen gereksiz atkıları kaldırmak zorundayız. Bu fonksiyon Örgü->Düzenle->Jakar->Fazla çözgü ve atkıları iptal et' tir (Weave->Edit->Jacquard->Remove extra warps/wefts)(yada Jakar dönüşüm penceresinde bu ikona tıklayın). Bu aşamada nihai örgü boyutuna ulaşmış olacaksınız. Program doğru atkı raporunu otomatik olarak yazar ve gerekli yerlere regülatör koyar.

Genellikle, örgü seçiminiz iyi ise uzun atlamaları düzeltmek için çok zaman harcamak zorunda kalmazsınız. Regülarörlü atkıların kullanıldığı kısımlardaki uzun çözgü atlamalarının boyu, ekstra atkıların olmadığı zemin kumaşı bölgesindeki uzun çözgü atlamalarının boyu ile aynı olmadığını unutmayın.

İplik düzensizliği sebebi ile yol (şerit) oluşumundan kaçınmak için, zemin atkısını (a) birkaç bobinden besleyebilirsiniz. Ayır/birleştir atkı' ya (Split/merge weft) tıkladıktan sonra, bu başlıkta bir pencere çıkacaktır. İplik sırasını adef olarak girerseniz ve sadece a ipliği kullanılıyorsa, atkı raporu, a ipliği a, d, e, f iplikleri arasında eşit dağıtılacak şekilde, yeniden yazılacaktır. Bu fonksiyonu diğer atkılar için de kullanabilirsiniz.

Kumaştaki ilk ipliğin a, ikinci ipliğin b vs.. şeklinde belli bir düzende sıralanmış ipliklere sahip olmak istiyorsanız Çözgü ve atkı raporlarını düzenle (Edit warp and weft pattern) penceresinde sol üstte bulunan Sırala (Sort) tuşuna basın. İplikler yerlerini değiştirecek ve çözgü/atkı raporu otomatik olarak yeniden yazılacaktır.

Simülasyonu elde etmek için, Doku sıklığının ayarı penceresinde Teknik bilgiden alınan sıklık işaretlenmeli (Set weaving density->Density from technical data) ve İplik sırası->Tüketim' deki (Thread pattern->Consumption) parametreler doğru girilmelidir.

Kumaşın arka yüzünü kontrol etmek için İplik sırası->Ters çevir (Thread pattern->Reverse) fonksiyonu aktif hale getirilmelidir.

Şimdi örneğinizi dokuma için hazırlamak zorundasınız. Örgü->Üretim için armürleri kaydeder' i (Weave->Save cards for production) seçip, jakar ve tezgahınıza göre gerekli düzenlemeleri yapmalısınız. Tezgahınızın özelliklerine göre doğru kanca sayısını ve doğru bit' te regülatörlü Atkı baytı' nı girdiğinize emin olun.

Herşeyin yerli yerinde olduğunu kontrol için, kaydetmeden önce kartların ön görünüşünü kontrol edebilirsiniz. Bu çalışmada renkli ön görünüm kullanıyoruz böylece onu daha kolay anlayabileceğiz. Dosyanın sonunda gri arka zeminde, atkı değişimi ve regülatörü Üretim için atmürleri kaydeder (Save cards for production) penceresinde belirtilen yerlerde görebiliriz. Fildişi zemin atkısını a, b, c, d olarak, yeşil atkıyı f, g olarak, kırmızı atkıyı sadece e olarak ayırdık. Bu harflerin herbiri için ayrı bir atkı seçici kullanılacaktır. Grosse' nin özellikleri gözönüne alınınca regülatör üçüncü ardıl noktadadır. Sizin tezgahınız farklı bir plan gerektirebilir. Dikkatli gözlemciler diğer küçük bir hususiyeti farkedeceklerdir – regülatörün aktif olduğu yerlerde kenar uzatılmış olacaktır: Bu yolla ekstra atkıların kenara girebileceğinden emin oluruz.

Hepsi bu kadar !

Ana sayfa